Octrooien

Een octrooi geeft een alleenrecht om een bepaalde uitvinding of werkwijze te exploiteren. In het buitenland worden octrooien vaak patenten genoemd. Het octrooi moet een nieuw voortbrengsel dan wel een nieuwe werkwijze betreffen op het gebied van de nijverheid en mag nog geen onderdeel uitmaken van de stand der techniek. Bovendien mag de uitvinding niet in strijd zijn met de openbare orde of de goede zeden. Op basis van de Rijksoctrooiwet 1995 zelf en de rechtspraak dienen deze criteria telkens te worden getoetst.

Degene die een octrooiaanvraag wil indienen (meestal zal hij de uitvinder zelf zijn danwel het bedrijf waarin een uitvinding is gedaan) wendt zich in Nederland tot het Octrooicentrum in Rijswijk (Z.H.). In de meeste gevallen zal hij gebruik maken van de diensten van een octrooigemachtigde, die voor hem optreedt als adviseur en bekend is met de complexe (inter)nationale procedures die aan een octrooiverlening voorafgaan. Allereerst dient vastgesteld te worden of er daadwerkelijk sprake is van een uitvinding. Er is pas sprake van een uitvinding als de bedachte oplossing niet voor de hand ligt, dus inventief is. Een uiwtvinding is nieuw wanneer hij niet tot de stand van de techniek behoort. De stand der techniek wordt gevormd door al wat openbaar is gemaakt door middel van publicaties, tentoonstellingen of op andere wijzen. Een uitzondering bestaat in de vorm van een tentoonstellingsprioriteit. Indien op bepaalde erkende tentoonstellingen een uitvinding wordt getoond, binnen zes maanden voor de indiening van de aanvrage, behoort die uitvinding enkel daardoor nog niet tot de stand van de techniek.

De eis dat het een uitvinding op het gebied van de nijverheid moet betreffen, wordt breed geïnterpreteerd. Indien een uitvinding bedrijfsmatig wordt toegepast zal dit criterium weinig problemen opleveren.

De verleningsprocedure valt meestal uiteen in vier fasen:

  1. Aanvraag
  2. Onderzoek naar de stand der techniek/nieuwheidsonderzoek
  3. Inschrijving in het register
  4. Octrooiverlening.

 

Voor het aanvragen van een Nederlands octrooien bestaat er geen inhoudelijke toetsing en oppositieprocedure meer. Na de indiening van de aanvraag dient deze na verloop van 18 maanden te worden ingeschreven in het octrooiregister. Op verzoek wordt het nieuwheidsonderzoek aangevangen, waarin onderzocht wordt wat de stand van de techniek is met betrekking tot een bepaalde uitvinding. Dit betekent, dat het Octrooicentrum, wereldwijd, door middel van vakbladen en dergelijke, dient na te gaan of eenzelfde uitvinding elders reeds is geopenbaard en eventueel al wordt toegepast. Desgewenst kan de aanvrager het nieuwheidsonderzoek laten plaatsvinden direct na de aanvraag. Het octrooi wordt verleend voor 20 jaar.

 

De octrooihouder geniet een vrij ruime bescherming. Hij kan anderen verbieden het product te vervaardigen en te verhandelen, c.q. een bepaalde werkwijze toe te passen. Dit betekent, dat niet alleen geen inbreuk gemaakt mag worden op de beschrijvingen in het octrooischrift, maar ook dat geen inbreuk mag worden gemaakt op hetgeen waaruit het wezenlijke van de geoctrooieerde zaak bestaat. Een uitzondering wordt gemaakt voor devóórgebruiker die het voortbrengsel of de werkwijze al bedrijfsmatig toepaste op het tijdstip van de octrooi-aanvraag.

De acties, die de octrooihouder tegen de inbreukmaker kan instellen, zijn in beginsel gebaseerd op de Richtlijn 2004/48/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten. Op grond van deze richtlijn kan niet enkel een verbod worden opgelegd, doch kunnen tevens de productiemiddelen met welke de octrooi-inbreuk worden opgevorderd of vernietigd en kan naast schadevergoeding ook afdracht van de met de octrooi-inbreuk genoten winst worden gevorderd.

 

Internationale octrooiverlening

 

In veel gevallen zal een ondernemer een octrooiaanvraag ook voor andere landen dan alleen Nederland willen indienen. Deze mogelijkheid bestaat op grond van enkele verdragen. Een wereldoctrooiverdrag met één onderzoek en een algemene geldigheid blijft waarschijnlijk altijd een vrome wens. Het oudste verdrag is het Unieverdrag van Parijs, waarbij bijna alle landen zijn aangesloten. Op basis van dit verdrag geldt een Unie-prioriteit van 12 maanden voor degene die later in een ander verdragsland eveneens een octrooiaanvraag indient. Het Patent Cooperation Treaty (PCT), dat circa 140 aangesloten landen kent, biedt de mogelijkheid een internationaal nieuwheidsonderzoek te laten verrichten door de Octrooiraad. Dit onderzoek wordt in de andere landen erkend, waarna deze zelf de resterende procedures uitvoeren.

 

Ten slotte is het Europees Octrooiverdrag van belang. Door op deze basis een octrooiaanvraag in te dienen voor een octrooi bij het Europees Octrooi Bureau in Rijswijk (Z.H.) of in München, of bij de nationale instantie, kan door middel van een enkele aanvrage in elke verdragsluitende staat in de Europese Octrooiorganisatie een octrooi worden verkregen. Het is mogelijk een Europese octrooiaanvrage te doen op basis van een Nederlandse octrooiaanvrage of direct bij het Europees Octrooi Bureau.

 

 

 

Nuttige links

 

Share

Focus

10
MRT

 By Rotterdam School of Management.

Maak gebruik van de gratis SIB-coach!